محتوا و هم از جهت اصالت ؟ يا خير ، قرآن كتابى است كه فقط براى تلاوت و ثواب آمده است ؟ شقّ سوم اين است كه براى شناخت هست اما شناخت خود پيغمبر و يا ائمه ، و ديگران حق رجوع مستقيم و تدبر در قرآن را ندارند آنچنان كه اخباريين گفته‌اند . 4 . آياتى كه دعوت به تدبر در خود قرآن مىكند . 5 . ما چه امكاناتى بايد داشته باشيم تا بتوانيم كم و بيش با قرآن آشنا شويم ؟ . الف . زبان عربى ، خصوصاً لغت آن روز زبان . ب . آشنايى با تاريخ اسلام و شأن نزول آيات . ج . آشنايى با مجموع آيات كه : * ( القرآن يفسّر بعضه بعضاً . ) * . د . آشنايى با سخنان خود پيغمبر در تفسير قرآن كه : * ( يعلَّمهم الكتاب و الحكمة . ) * . 6 . آيا قرآن زبان مخصوص و اصطلاحات مخصوص دارد ؟ قرآن زبان مخصوص و اصطلاح مخصوص ندارد ولى شيوهء مخصوص دارد ، متد خاص دارد . 7 . آيهء 3 آل عمران متدلوژى قرآن است . زبان مخصوص به معناى وضع لغت مخصوص ندارد ولى زبان مخصوص به معنى تعبير مخصوص دارد كه بايد با سبك تعبير قرآن آشنا شويم . 8 . از جمله مطالبى كه بايد در مورد قرآن مورد تأمل قرار گيرد اين است كه قرآن دربارهء يك سلسله معانى نامحسوس گفتگو كرده است از قبيل مفاتح الغيب ، لوح ، قلم ، عرش ، كرسى و غيره ، و ضرورتاً از همين الفاظ مصطلح كه مصاديق مادى دارند استفاده كرده است ( 1 ) الفاظ حيات ، علم ، اراده ، سمع ، بصر ، رضا ، غضب ، ملك ، شيطان ، اجنحه ، همچنين : لدينا ، عندنا ، شئنا ، اردنا ، لقائنا ، * ( و جاء ربك ، وجوه يومئذ ناضرة . الى ربها ناظرة . ) * . 9 . مسئلهء وضع اسماء براى معانى عامه - مقدمهء الميزان ، صفحهء 8

--> ( 1 ) مقدمهء الميزان ، صفحهء 7 و كليد فهم قرآن ، صفحات 74 - 80 .